دولت جمهوری اسلامی افغانستان

وزارت تحصیلات عالی

پوهنتون جوزجان

فاکولته علوم اجتماعی

دیپارتمنت ثقافت اسلامی

 

 

 

 

 

پلان استراتیژیک دیپارتمنت ثقافت اسلامی

(1396۔1400)

 

 

 

 

 

 

 

 

سال 1396هـ.ش

 

 

 

پلان استراتیژیک دیپارتمنت ثقافت اسلامی

 

مقدمه

الحمد لله والصلاة والسلام علی رسول الله (صلی الله علیه وسلم) اما بعد:

مضمون ثقافت اسلامی از جمله مضامین پوهنتون شمول است، که منحیث احترام به معتقدات و احکام اسلامی و فهم بهتر دین مقدس اسلام تدریس آن به گونه اکادمیک در تمام پوهنتون‌های دولتی و خصوصی، در همه سمسترهای روزانه و شبانه قابل تطبیق میباشد.

در این شکی نیست، که محصلین جوان کشور ضرورت مبرم به این مضمون داشته زیرا جنگهای خانمانسوز سه دهه‌ی اخیر از یکطرف و دوری از فرهنگ و بینش اسلامی از جانب دیگر همچنان جنگهای فکری که از هر سو چیره شده با طوفان‌های از انحراف و گمراهی برای از جاده کشیدن فرزندان ما، بر ما تاخته اند، مقاومت انسان مسلمان را در پابندی به امور دینی و احکام شرعی ضعیف نموده و امکانات فراگیری آن را بویژه برای نسل جوان مسلمان کم رنگ می نماید، که در نتیجه اکثریت مسلمانان از درک حقیقت اسلام به دور مانده و اسلام عزیز را که یک نظام کامل زنده‌گی برای انسان است فقط در چند عبادت انگشت شمار که آن هم بصورت درست و طبق احکام شریعت صورت نمی گیرد، خلاصه نموده و نظام زنده‌گی را که الله واحد و یگانه برای بشریت پسندیده است، از زنده گی خویش به نحوی خارج ساخته اند، که این کارشان مشکلات را چنانچه امروز جوامع اسلامی به آن دست و گریبان اند، ببار آورده است.

در حالیکه دین مقدس اسلام همانگونه که رابطه انسان را با رب‌اش در مسائل عبادتی تنظیم می نماید؛ رابطه وی را با نفس خودش نیز در نظام اخلاقی تنظیم نموده است و معیار ارزیابی ایمان انسان را در گرو اخلاق نیکوی وی قرار می دهد، به عین شکل دین مقدس اسلام ارتباط انسان را با همنوع‌اش چه درخانواده و یا در جامعه تنظیم نموده است، زیرا انسانیکه بالطبع اجتماعی است نمیتواند به تنهائی زنده‌گی نماید، ضرورت به همنوع خویش دارد تا خانواده را تشکیل دهد و جامعه را بمیان آورد، پس از جمله مهمترین وظایف انبیاء علیهم السلام تنظیم روابط ذات البینی میان انسانها میباشد، که بابکار بردن نظامهای خانواده‌گی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی که از آیات قران مجید و سنت پاک پیامبر اسلام سرچشمه می گیرند، روابط آنها را تنظیم و ترتیب می کنند.

رویهمرفته دیپارتمنت «ثقافت اسلامی» برمبنای ضرورت اساسی جامعه و محصلان، بعد از منظوری مقامات ذیصلاح، در ماه میزان سال ۱۳۸۶ ه.ش در چوکات فاکولتة «علوم اجتماعی» پوهنتون جوزجان، بحیث دیپارتمنت عمومی و غیر تخصصی ایجاد گردید.

پلان استراتیژیک هذا وضاحت دهندۀ دیدگاه، اهداف و مقاصد دیپارتمنت ثقافت اسلامی میباشد، که به منظور بیرون شدن از شرایط و وضعیت کنونی و فایق آمدن به مشکلات، جهت نیل به تربیۀ نیروی جوان و متخصص کاری که از هر جهت بر آورنده ضرورت و نیازهای محصلان و جامعه میباشد، آماده گردیده است.

طرح پلان استراتیژیک پنج سالۀ هذا هماهنگی با پلان استراتیژیک مقام محترم وزارت تحصیلات عالی و ریاست محترم پوهنحی علوم اجتماعی، و درمطابقت با نیازهای کنونی جامعه صورت گرفته است، آرزومند، که با تطبیق این پلان و رهنمود تربیه‌ی کادرهای مسلمان، ارتقأ سطح دانش استادان این دیپارتمنت میسر گردیده و مصدر خدمت خوب به وطن و جامعه گردیم.

 

دیدگاه

تربیه و تقدیم کادرهای ورزیده و مسلمان به جامعه، به منظور رشد و اعتلای فرهنگ اصیل اسلامی، دیدگاه اساسی دیپارتمنت ثقافت اسلامی میباشد، همچنان دیدگاه این دیپارتمنت تأمین و تقویت کنندۀ فضای حسن همکاری، دوستی، زنده‌گی مسالمت آمیز، اعتماد و احترام میان استادان، محصلان، کارکنان بخش اداری و خدماتی و سایر افراد جامعه میباشد، با درنظرداشت نکات فوق میتوان مفردات و کریکولم درسی و سایر پروگرام های علمی۔تحقیقی دیپارتمنت را بصورت درست تطبیق کرد.

 

رسالت

دیپارتمنت ثقافت اسلامی رسالت خود میداند تا محصلان را بگونه درست و همه جانبه از فرهنگ اصیل اسلامی و انسانی شان طبق شرایط زمانی و مکانی آگاهی بخشند تا این جوانان خود ازفرهنگ اجنبی کفری و شرکی متأثر نگردیده و سبب حفظ ارزشها و فرهنگ اصیل اسلامی و افغانی و اسقلال کشورشان شوند. همچنان دیپارتمنت ثقافت اسلامی رسالت خود میداند، که در آینده زمینه تحصیل با کیفیت را در رشته ثقافت و شریعت اسلامی بگونه علمی و اکادمیک از طریق فارغده ساختن این دیپارتمنت مهیا سازد، که این جوانان بعد از فراغت توان ارایه تدریس، تحقیق و خدمات با کیفیت را داشته، و در پیشرفت و ترقی کشورشان افغانستان سهم شایسته‌ی را داشته باشند.

از آن جاییکه ثقافت اسلامی مسولیت و نقش تربیه درست و انسانی افراد جامعه را به عهده دارد، این دیپارتمنت رسالت خویش میداند که در پهلوی دروس مضامین ثقافت اسلامی محصلان را به روحیه وطن دوستی و همزیستی و تأمین و تمثیل و تقویت وحدت ملی تربیه نماید، تابه صفت جوانان آگاه و متعهد مصدر خدمت بهتری به مردم و کشور خویش گردند.

همچنان دیپارتمنت ثقافت اسلامی رسالت خود میداند که پوهنحی علوم اجتماعی را در قسمت رشد و انکشاف و تأمین امنیت کمک همه جانبه نماید. تا به همکاری یکدیگر بتوانند، یک محیط امن و آموزشی را که، تأمین کنندۀ آیندۀ بهتر برای محصلان و افراد جامعه باشد، مهیا سازنند.

یکی دیگر از رسالتهای دیپارتمنت اسلامی رشد و تقویه روحیه اعتماد به نفس و مصمم بودن در وجود محصلان خویش میباشد. تا در آینده جلو نگر شده و در مورد زنده‌گی روزمره خویش تصمیم درست و منطقی گرفته بتوانند.

 

اهداف

  •  هدف اساسی دیپارتمنت ثقافت اسلامی درک درست و همه جانبۀ محصلان از فرهنگ اصیل اسلامی و انسانی شان طبق شرایط زمانی و مکانی میباشد.
  •  روشن ساختن این حقیقت که اسلام قانون و برنامه کامل نسل بشر است.
  •  ازدیاد علاقه و ارتباط محصلان به ثقافت اسلامی و روشن ساختن ارزشهای انسانی و تمدنهای نهفته در این مکتب.
  •  حفظ فرهنگ اسلامی و سنن و عنعنات پسندیدۀ مردم افغانستان.
  •  کوشش به تبدیل دیپارتمنت به یک دیپارتمنت فارغده با اعتبار علمی.
  •  معرفی استادان جوان به بورسیه‌های تحصیلی ماستری و دکتورا.
  •  تدویر سیمینارها و کنفرانس‌های علمی روی موضوعات مختلف در ارتباط به مضامین موجوده دیپارتمنت جهت ارتقأ سطح دانش استادان و محصلان.
  •  رهنمایی، تشویق و ترغیب استادان بخاطر ترفیع و بلند بردن سطح دانش و مهارتهای مسلکی و آماده سازی مواد و مطالب بکر و تازه و تقدیم آن برای محصلان تا حد ممکن.
  •  تقویت و تحکیم روحیۀ همکاری صمیمانه فی مابین محصلان، استادان و اداره مطابق ایجابات عصر و زمان.
  •  انکشاف و باز نِگری نصاب تحصیلی دیپارتمنت.
  •  کوشش به فراهم ساختن زمینۀ ایجاد کتابخانۀ مجهز تخصصی به سطح دیپارتمنت.

 

باورها

دیپارتمنت ثقافت اسلامی به نکات زیر باورمند اند.

  •  تعلیم و تحصیل کلیدی است برای فرصتها، بیداری و پیشرفت جامعه.
  •  هر استاد و محصل منحیث یک فرد باشخصیت دارای احساسات، عواطف، موقف اجتماعی و نیازمندیها میباشد.
  •  تقویت وحدت ملی.
  •  ادارۀ سالم مؤثر و کارا.

دیپارتمنت ثقافت اسلامی پوهنحی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان متعهد به ارزشهای اسلامی است که، مستقیما به تقویت وحدت ملی نقش اساسی دارد، چنانچه این امر در برگیرندۀ احترام به اندیشه‌های والای انسانی و مهمتر از همه ایجاد یک افغانستان آزاد، دموکراتیک و پیشرفته بوده و درعین حال از وحدت ملی، تاریخ و فرهنگ افغانستان نیز حمایت و حراست مینماید.

 

اخلاق و کرامت

دیپارتمنت ثقافت اسلامی به مثابۀ یک نهاد علمی و اخلاقی پابند به ارزشهای اسلامی، اخلاقی، حفظ کرامت انسانی و اعتماد متقابل بوده و تمام تلاش خود را برای تربیت محصلان و جوانان بحیث رهبران متعهد و رسالتمند بکار برده و درجهت رشد سالم شرایط تحصیلی استادان و محصلان توجه لازم مبذول خواهد داشت.

 

حسابدهی شفافیت

دیپارتنمت ثقافت اسلامی با داشتن یک پلان منظم و درست باعث رسیدن به قله‌های بلند علمی گردیده و زمینه‌های حسابدهی شفاف ورشد را به مقامات بالا میسر میسازد. بدین منظور این دیپارتمنت پلان پنج سالۀ استراتیژیک خود را در طی پنج سال آینده که مطابق به خواست زمان و پیشرفت علم و تکنالوژی باشد طرح مینماید، که البته این پلان در طی سالهای ۱۳۹۶۔۱۴۰۰ تطبیق خواهد شد و این پلان شامل دو بخش عمده و اساسی میباشد.

  1. ارتقأ ظرفیت های علمی استادان و محصلان.
  2. ایجاد راهکارها در بخش‌های انکشافی میباشد.

 

ارتقای ظرفیت علمی و مسلکی استادان و محصلان

محور فعالیتهای اساسی استادان دیپارتمنت ثقافت اسلامی را ارتقأ رتب علمی و فعالیت علمی و تحقیقی که، ضامن رشد و انکشاف دیپارتمنت، پوهنحی، پوهنتون و بلاخره جامعه بوده و سرانجام باعث رفاه همگانی خواهد شد.

همچنان جهت رشد استعدادها و قوه فکری محصلان کنفرانسهای علمی محصلان در هر وقت براه انداخته میشود که این همه باعث انکشاف توانایی و استعدادهای محصلان به جهت مثبت میباشد.

 

بورسیه‌ها و رتب علمی استادان

در تشکیل دیپارتمنت ثقافت اسلامی بتعداد (۵) تن استادان دارای رتب علمی پوهنمل و پوهیالی مصروف تدریس و تحقیق بوده، که تمام این استادان دارای درجه تحصیلی لیسانس بوده، و ازجمله دوتن آنها کاندیدای برنامه ماستری میباشد.

 

جدول رتب علمی و درجۀ تحصیل پیشبینی شده استادان دیپارتمنت ثقافت اسلامی ازسال ۱۳۹۶ الی ۱۴۰۰

درجۀ تحصیل

رتب علمی

سال

لیسانس

ماستر

دکتور

پوهیالی

پوهنیار

پوهنمل

پوهندوی

پوهنوال

پوهاند

۵

 

 

.

.

۱

.

.

 

۱۳۹۶

۵

۱

 

.

۱.

.

۱

.

 

۱۳۹۷

۴

۲

 

 

۱.

.

۱

.

 

۱۳۹۸

۳

۳

 

 

۳

.

۱

.

.

۱۳۹۹

۲

۴

۱

 

۳

۱

 

۱

.

۱۴۰۰

 

نقاط قوی دیپارتمنت ثقافت اسلامی

  •  تطبیق سیستم کریدیت در مطابقت با لوایح، مقرره‌ها و طرزالعمل‌های مقام محترم وزارت تحصیلات عالی.
  •  موجودیت پلان و پروگرامهای درسی منظم مطابق به لایحۀ سیستم کریدیت.
  •  موجودیت امکان استفاده نسبی از انترنت در دیپارتمنت.
  •  فراهم بودن تسهیلات لازم در دیپارتمنت.

 

فرصت های موجود دیپارتمنت ثقافت اسلامی

۱. موجودیت مفردات مضامیین ثقافت اسلامی، پلانهای درسی، پالیسی کورس، مقررات، لوایح وظایف اساسی استادان و آمردیپارتمنت غرض پیشبرد امور تدریسی و اداری بوجه احسن.

۲. موجودیت تعمیر مناسب، صنوف درسی استندرد و فضای امن و راحت.

۳. پیاده نمودن سیستم کریدیت در نظام تحصیلی موجود در دیپارتمنت.

۴. موجودیت اعضای کادر علمی متخصص، متدین، متعهد و وطن دوست.

۶. موجودیت یک تعداد کتابها به ارتباط رشتۀ مربوطه.

 

چالشها

  •  کمبود اساتید در دیپارتمنت.
  •  نبود اساتید دارای رتب علمی بلند و دارای درجۀ تحصیل ماستری و دوکتورا.
  •  عدم موجودیت کتابخانۀ بزرگ و مجهز.
  •  مهیا نبودن بورسیه‌های تحصیلی مطابق رشتۀ تحصیلی استادان.
  •  نبود برق و خدمات انترنت ثابت و منظم.

 

اولویتها

  1. آماده‌ ساختن زمینه تحصیلات بالاتر از درجۀ لیسانس به استادان جهت ارتقأ ظرفیت مسلکی به داخل و خارج از کشور.
  2. اکمال و تجهیز کتابخانه به ویژه اکمال کتابهای مورد ضرورت دیپارتمنت.
  3. فراهم آوری تسهیلات جهت تحقیق برای استادان.
  4. کوشش به ایجاد زمینۀ استفاده از انترنت منظم و قوی برای استادان.
  5. تدویر سیمینیار و کنفرانس‌های علمی برای محصلان و استادان جوان.

با تطبیق پلان استراتیژیک هذا دیپارتمنت ثقافت اسلامی پوهنحی علوم اجتماعی به اهداف پیشبنی شدۀ خویش نایل میگردد.

 

نصاب تحصیلی دیپارتمنت ثقافت اسلامی پوهنځی علوم اجتماعی به سیستم کریدت سال ۱۳۹۶

صنف

صنف

صنف

صنف

 

سیمینار

و عملی

 

لکچر

 

مجموعه

ساعات

 

تعداد کریدت

 

کتګوری

مضامین

 

کودنمبر

 

مضامین

 

شماره

چهارم

سوم

دوم

اول

۸

۷

۶

۵

۴

۳

۲

۱

 

 

 

 

 

 

 

۱

 

۱۶

۱۶

۱

پوهنتون شمول

Ss. Tc-۱۱۱

جهان بینی اسلامی

۱

 

 

 

 

 

 

۱

 

 

۱۶

۱۶

۱

پوهنتون شمول

Ss. Tc-۲۲۲

فلسفه وعبادات دراسلام

۲

 

 

 

 

 

۱

 

 

 

۱۶

۱۶

۱

پوهنتون شمول

Ss. Tc-۳۳۳

نظام اخلاقی اسلام

۳

 

 

 

 

۱

 

 

 

 

۱۶

۱۶

۱

پوهنتون شمول

Ss. Tc-۴۴۴

نظام اجتماعی وخانواده گی دراسلام

۴

 

 

 

۱

 

 

 

 

 

۱۶

۱۶

۱

پوهنتون شمول

Ss. Tc-۵۵۵

نظام سیاسی اسلام

۵

 

 

۱

 

 

 

 

 

 

۱۶

۱۶

۱

پوهنتون شمول

Ss. Tc-۶۶۶

نظام اقتصادی اسلام

۶

 

۱

 

 

 

 

 

 

 

۱۶

۱۶

۱

پوهنتون شمول

Ss. Tc-۷۷۷

قرآن وعلوم معاصر

۷

۱

 

 

 

 

 

 

 

 

۱۶

۱۶

۱

پوهنتون شمول

Ss. Tc- ۸۸۸

تمدن اسلامی وگفتگوی تمدن ها

۸