پوهنحی علوم اجتماعی

مقدمه

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى خَيْرِ خَلْقِهِ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّاهِرِينَ.

به باورعلما، علوم اجتماعی در کنارعلوم طبیعی زمینه‌های لازم را برای ترقی، پیش‌رفت و انکشاف جوامع فراهم می‌سازد. پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان بر اساس دیدگاه و مأموریتی که دارد، مصروف تربیه و تقدیم کادر‌های جوان در بخش علوم اجتماعی به جامعه بوده، که این مسؤولیت خود را با داشتن 26 تن استاد مجرب، 379 تن محصلان ذکور در 5 دیپارتمنت ادا می‌نماید. از زمان ایجاد تا کنون تعداد کثیری از جوانان متخصص را در رشته‌های تاریخ، زبان وادبیات اوزبیکی، زبان وادبیات ترکی، ژورنالیزم وروان شناسی به جامعه تقدیم داشته است. فارغان پوهنحٔی علوم اجتماعی در پوهنتون‌ها، دارالمعلمین‌ها و مکاتب دولتی و خصوصی و سایر ادارات دولتی مصروف ایفای خدمات صادقانه به اولاد میهن و هم­وطنان خود اند، که باعث افتخار پوهنحٔی و استادان این کانون علمی می‌باشد.

در پوهنحٔی علوم اجتماعی به‌تعداد 5 دیپارتمنت فارغ‌ده فعالیت دارد. محصلان دیپارتمنت ‌های پنج گانه با سپری نمودن امتحان کانکور از ولایات مختلف شامل این کانون علمی گردیده و در دیپارتمنت‌های زبان و ادبیات اوزبیکی، تاریخ، روان شناسی، ژورنالیزم و زبان و ادبیات ترکی، مصروف فراگیری دانش می­باشند.

خاستگاه اداره‌ی سالم، رهبریت الهام ده و مدیریت مؤثر و نتیجه‌بخش، تصمیم‌گیری، ایجاد پالیسی، برنامه ریزی و طرح پلان متناسب با نیازمندی و ارزش‌های حاکم در جامعه است. در واقع سازمان‌هایی می‌‌توانند به اهداف و نتایج متوقعه برسند که پلان و پالیسی از پیش طرح ریزی شده داشته باشند. پوهنحٔی علوم اجتماعی در جای‌گاه یک نهاد تحصیلی و اکادمیک متناسب با خواست جامعه، نیازمندی‌های علمی روز و اهداف مبتنی بر نتیجه، تلاش دارد تا در سایه‌ی برنامه‌های روشن و پلان‌های کار آمد بتواند به اهداف بلند مدتی که تغییر مثبت را در جامعه به ارمغان می‌آورد، دست بیابد.

جادارد از معاون پوهنحٔی، آمرین دیپارتمنت‌ها و اساتیدی که برای ایجاد نظم اجتماعی پوهنحٔی و بالا بردن کیفیت تدریس، در زمینه‌های ایجاد پلان‌های مختلف تطبیقی، عملیاتی، بهبود تدریس، تدابیر کاری و در نهایت پلان استراتیژیک کار نموده‌اند، سپاس‌گزاری نمایم. در آخر، از خدای منان استدعا مینمایم ما را در راه رسیدن به این اهداف، یاری رساند تا باشد در راه خدمت گزاری به میهن‌مان، گام‌ کوچکی برداشته باشیم.

والسلام

1447هـ.ق

تاریخچۀ پوهنحٔی علوم اجتماعی       

پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان که از ابتدای تأسیس نخستین کانون علمی تحصیلی در شهر شبرغان، مرکز ولایت جوزجان در سال 1366 به‌نام موسسۀ عالی تربیۀ معلم ولایت جوزجان، در چوکات موسسه مذکور به حیث یک دیپارتمنت ایجاد گردید که در آن مضامین تاریخ و جغرافیه و مضامین مسلکی تدریس می‌گردید. این نهاد (تربیه معلم) در سال 1373 به انستیتوت پیداگوژی امیر‌علی شیر‌نوایی ارتقای و دیپارتمنت مذکور به پوهنحٔی علوم اجتماعی ارتقای و آغاز به فعالیت کرد. این پوهنحٔی دارای دو دیپارتمنت علوم اجتماعی و ادبیات گردید و در سال 1380 انستیتوت پیداگوژی با انستیتوت معادن و صنایع ادغام گردیده و بعداً به انستیتوت تحصیلات عالی جوزجان فعالیت‌های اکادمیک خویش را پیش برده و درسال 1388 به پوهنتون ارتقای نمو و پوهنحٔی علوم اجتماعی در چوکات این پوهنتون به عینِ نام تاکنون مصروف فعالیت‌های اکادمیک می‌باشد.

قابل ذکر است پوهنحٔی علوم اجتماعی در شرایط فعلی با پنچ دیپارتمنت فارغده فعالیت می‌کند.

1. دیپارتمنت زبان و ادبیات اوزبیکی،

2. دیپارتمنت تاریخ،

3. دیپارتمنت روانشناسی،

4. دیپارتمنت ژورنالیزم،

5. دیپارتمنت زبان و ادبیات ترکی، مصروف فعالیت‌های اکادمیک می‌باشد.

در این پوهنحٔی ۲۴ تن استاد مجرب و کار‌آزموده مصروف تدریس، تحقیق و سایر فعالیت‌های علمی۔اکادمیک می‌باشند.

استادان عالی‌قدر افتخار تدریس محصلان را با سربلندی تمام به‌عهده دارند، در پوهنحٔی علوم اجتماعی جمعاً 16 کمیته فعال بوده که در رأس هر کمیته یکی از استادان توظیف گردیده و مسئولیت‌های شان را بوجه احسن انجام می‌دهند.

ریاست این پوهنحٔی را از ابتدا تاکنون، محترمان هریک: پوهنیار صلاح الدین نصرت، پوهاند سید نورالله امینیار، محمد یوسف اوچقون و پوهنوال حوا نوری، پوهنوال نور الله آلتای، پوهندوی دوکتور محمد اکرم حکیم، پوهنیار محمد کریم الوغ بیک و پوهنیار ذبیح الله منصور عهده دار بوده‌اند.

در چوکات این پوهنحٔی معاونیت پوهنحٔی، مدیریت تدریسی, مدیریت اجرائیه و دو کارمند خدماتی مصروف فعالیت‌ می‌باشد.

قابل یاد آوری است که سالانه در حدود 300 تن محصل از طریق کانکور به پوهنحٔی معرفی گردیده و در دیپارتمنت‌ها تنظیم و مصروف فراگیری درس و تحصیل می‌باشد.

اساس سیستم تحصیلی این پوهنحٔی را همانا سیستم معیاری و بین المللی کریدت تشکیل می‌دهد و کریکولم‌های دیپارتمنت‌های این پوهنحٔی مطابق ضرورت و بازار کار ترتیب و از طرف مقام پوهنتون جوزجان و مقام وزارت تحصیلات عالی نیز تأیید گردیده است.

دیدگاه

پوهنحٔی علوم اجتماعی مبتی بر نوآوری، تحقیق محوری و تعهد اجتماعی در پی آن است که در آینده یکی از پوهنحٔی‌های برجسته در زمینه‌های مختلف علوم اجتماعی در سطح پوهنتون جوزجان تبدیل شود. این پوهنحٔی در نظر دارد تا در پنج سال آینده با تربیت نیروی انسانی متخصص، متعهد و معتقد در درک بهتر مسائل علمی، اجتماعی، فرهنگی و بشری ارائه راه حل­های علمی برای توسعه پایدار یک جامعه اسلامی و طی مشارکت فعال و پویا داشته باشد.

مأموریت

ایجاد زمینه تدریس با کیفیت و معیاری در رشته‌های علوم اجتماعی و تربیه کادرهای متخصص از دیپارتمنت­های مختلف این پوهنحٔی که به ارزش­های اسلامی و ملی باور داشته و به افغانستان صادقانه خدمت نمایند.

قرار شرح فوق دیدگاه و مأموریت پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان در جلسه کمیته پلان استراتیژیک پوهنحٔی علوم اجتماعی مورخ ۱۱ / ۹ / ۱۴۰۲ مطابق / / 1445 و طی پروتوکول شماره ( ۳ ) مورد تأیید قرار گرفت.

دیدگاه و مأموریت پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان در جلسه شورای علمی پوهنحٔی، مورخ ۱۱ / ۹/ ۱۴۰۲ و طی پروتوکول شماره ( ۹ ) مورد تأیید قرار گرفت.

دیدگاه و مأموریت پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان در جلسه کمیته پلان استراتیژیک پوهنتون جوزجان مورخ ۱۹ / ۹ / 14۰۲ مطابق ۲۶ / ۵ / 1445 و طی پروتوکول شماره ( ۳ ) مورد تأیید قرار گرفت.

دیدگاه و مأموریت پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان در جلسه شورای علمی پوهنتون جوزجان مورخ ۵ / ۱۰ / 14۰۲ مطابق ۱۳ / ۶ / 1445 و طی پروتوکول شماره ( ۹ ) مورد تأیید قرار گرفت.

 

رسالت پوهنحٔی

رسالت پوهنحٔی علوم اجتماعی این است که تا محصلان را با امکانات دست داشته خود آماده سازد تا آموزنده گان و آموزگاران توسط علم و دانش مسلکی و تخصصی که در جریان چهارسال از رشته‌های مختلف فرا می­گیرند با تغییرات سرسام آوری که با پیشرفت علم و تکنالوژی در پیرامون محیط و ماحول شان رخ می‌دهد مقابله درست کرده بتوانند، پوهنحٔی علوم اجتماعی در مطابقت با برنامه‌ها و پالیسی‌های وزارت تحصیلات عالی افغانستان و پوهنتون جوزجان، مطابقت دارد تا جوانان و محصلان این پوهنحٔی را با روحیه اخلاق اسلامی، وطن پرست، خدمت­گذار به مردم، ملبس با دست‌آورد‌های دانش نوین تربیت نماید. مهم‌ترین مأموریت و رسالت این پوهنحٔی رهبری، هدایت و اجرای تحقیق‌های کاربردی مورد نیاز جامعه در زمینه‌های مرتبط با دیپارتمنت‌های خود در کنار اجرای تحقیقات بنیادی به منظور تولید علم در سطح پوهنتون و جامعه می­باشد.

پوهنحٔی علوم اجتماعی متعهد است تا یک محیط امن و آموزشی را که تامیین کننده آینده بهتر برای محصلان و برای وطن عزیزمان افغانستان باشد، مهیا کند تا من حیث معلمان، استادان، روانشناسان، خبرنگاران و تاریخ نویسان دلسوز به وطن و مردم مسئولیت شان را ادا نمایند. برعلاوه این پوهنحٔی رسالت خویش می‌داند، تا استادان خویش را جهت ارتقایی ظرفیت‌های علمی‌شان را به همکاری ریاست پوهنتون و وزارت تحصیلات عالی به بورسیه‌های تحصیلی معرفی نماید.

اهداف

علوم اجتماعی، من حیث راه اساسی برای تربیه افراد تحصیل کرده، ثابت ساخته است که باعث ترقی و انکشاف یک جامعه و ملت است. جامعه و ملتی که از تعلیم وتربیه عالی برخوردار اند به قله‌های بلند پیروزی نایل گشته‌اند که انکشاف و پیشرفت کشورهای متمدن جهان امروزی خود دلیل براین مدعا است. پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان نیز کوشیده تا افراد با دانش و ملبس به زیور تعلیم وتربیه را به جامعه تقدیم نماید، همچنان جهت رسیدن به این آرزو اهداف ذیل را تعقیب می‌نماید.

1. ارتقایی کیفیت تحصیلی و یادگیری:
2. توسعه ظرفیت های علمی و تحقیقی:
3. بهبود زیربناهای فزیکی و تکنالوژیکی:
4. ارتقایی توانمندی استادان، کارمندان و کادر‌های علمی:
5. تحکیم ارتباط با نیاز های جامعه و نهادهای هم‌کار:
6. نهادینه سازی فرهنگ ارزیابی، پاسخگویی و شفافیت:

نقاط قوت پوهنحٔی علوم اجتماعی

1. موجودیت فضای مناسب تحصیلی و مدیریت و رهبری قوی و سالم.
2. موجودیت فضای اعتماد، اتحاد و اتفاق در بین اعضاء.
3. موجودیت پلان و پروگرام‌های درسی منظم مطابق به کریکولم جدید.
4. توانمندی تربیه مسلکی کادرهای علمی در رشته‌های علوم اجتماعی به سویه لیسانس و ماستری
5. موجودیت ۸۰٪ کادرها به سویه ماستر.
6. تطبیق منظم سیستم کریدت در مطابقت با لوایح، مقررات و طرزالعمل های مقام وزارت تحصیلات عالی.
7. امضای تفاهم نامه‌های همکاری با چند اداره.
8. موجودیت روابط کاری حسنه با اداره پوهنتون و مؤسسات خصوصی.
9. موجودیت کمیته‌های داخلی پوهنحٔی و اشتراک فعال اعضا در آن.
10. اشتراک فعال اعضای پوهنحٔی در کمیته‌های پوهنتون.
11. علاقه‌مندی محصلان به رشته‌های درسی

 

 

معرفی دیپارتمنت ها

۱ - معرفی دیپارتمنت زبان و ادبیات اوزبیکی

دیپارتمنت زبان و ادبیات اوزبیکی یکی از دیپارتمنت‌های مهم در چوکات پوهنتون‌های کشور به شمار می‌رود. زیرا که در مناطق شمال و شمال شرق افغانستان در حدود 10 میلیون اوزبیک زندگی می‌نمایند. از این رو آموزش این زبان برای گویشوران آن یک امر لازمی است. رشته زبان و ادبیات يکی از ضروری‌ترین مضامين علوم انساني به حساب می‌آیید. شناخت ویژگی های زبانی و دوره‌های تاریخی تاریخ ادبیات و سایر آفریده‌های ادبی دوره‌های مختلف اوزبیکی در این دیپارتمنت برای جوانان تدریس می‌گردد.

دیپارتمنت زبان و ادبیات اوزبیکی اولین‌بار در سال 1373هـ.ش در چوکات پوهنحٔی «علوم اجتماعی و السنه» انستیتوت پیداگوژی میر علی شیر نوایی، بنام دیپارتمنت «زبان و ادبیات اوزبیکی-انگلیسی»، شروع به فعالیت نمود. به اساس تشکیل 1396 این دیپارتمنت، به «دیپارتمنت زبان و ادبیات اوزبیکی» تغیر نام کرد. دیپارتمنت زبان و ادبیات اوزبیکی در حصه آموزش و پرورش نسل جوان کشور سهمی بارزی را ایفا نموده و فعالیت‌های قابل لمس و ثمر بخشی را در زمینه دارد که سالانه طور اوسط 50 تن را به سویه لیسانس به حیث متخصصان زبان و ادبیات اوزبیکی تقدیم جامعه می‌نماید که ضرورت ارگآن‌های اجتماعی، رسانه‌ها و مکاتب از این نگاه مرفوع می‌گردد.

همچنان دیپارتمنت زبان و ادبیات اوزبیکی دارای سه جریده دیواری بنام‌های «بیلیم یاغدوسی»، «یولدوز» و «یاروغلیک سری»؛ یک ویترین معرفی محصلان ممتاز، یک ویترین به‌خاطر معرفی فعالیت‌های دیپارتمنت است که وقتا فوقتا از طرف محصلان تجدید مطالب می‌گردد.

از بدو تأسیس این دیپارتمنت محترم استاد قاضی عبدالعزیز خالقی 1373- 1386 به صفت آمر دیپارتمنت توظیف گردیدند، از سال 1386 الی 1389 محترمه پوهنوال حوا نوری مسئولیت این دیپارتمنت را عهده‌دار گردیدند. از سال 1389 الی 1396 محترم پوهنوال نورالله آلتای به صفت آمر دیپارتمنت ایفای وظیفه نمودند. بعداً در سال 1396 پوهنوال جمیله ایثار مسئولیت این دپیارتمنت را عهده‌دار شدند. در سال 1399 پوهنوال حوا نوری سرپرستی این دیپارتمنت را به عهده گرفتند. از سال 1401 الی 1404 محترم پوهنیار سید حسام الدین تویغون عهده دار بودند از سال 1404 تا حال آمریت دیپارتمنت پوهنمل مظفرالدین طوفان نوری عهده دار این دیپارتمنت می‌باشد.

۲- معرفی دیپارتمنت تاریخ

تاریخ عبارت است از حوادث و تجارب گذشته بشر. به عبارت دقیق‌تر، تاریخ در حکم حافظه‌ای است که حوادث و تجارب گذشته بشر تا حد زیادی به‌واسطهٔ آثار مکتوب در آن حفظ شده است. تاریخ در معنای معمول و متداول، به حاصل کار مورخانی اطلاق می‌شود.

رشته تاریخ یکی از ضروری‌ترین مضامین علوم‌انسانی به‌حساب می‌آید. تاریخ از نظر تنوع تجارب انسانی و ماهیت تمدن و نیز برای کسب دانش به‌منظور فایق آمدن بر مسائل پیچیده تحقیقی، سهمی اساسی و اجتناب ناپذیر در تجربه آموزشی افراد دارد. تاریخ برای شاخه‌های دیگر علوم اجتماعی و برای سیاست‌مداران، به‌نحوی آشکار، اطلاعات و داده‌های قابل‌ملاحظه و تجاربی را فراهم می‌کند که به‌دست‌آوردن آن‌ها یکی از ضرورت‌های عصر حاضر است.

تاریخ تنها رشته‌ای است که در میان رشته‌های پوهنحٔی علوم اجتماعی، کادرهای مسلکی را جهت خدمت به نظام تحصیلات عالی افغانستان تربیت می‌کند. تاریخ تبارزدهنده هویت فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی انسان ها از بدو پیدایش بشر بوده است تا چهره واقعی ملت‌ها و کشورها به معرفی گرفته شود و جوانان با درک واقعی و آگاهی از گذشته بشر، در جهت رشد و شناخت دقیق، آینده درخشان را به ارمغان آورند و به بیان حوادث و وقایع تاریخی افغانستان و جهان به‌صورت شفاف و واضح و دور از هر نوع تعصب و تبعیض بپردازند.

دیپارتمنت تاریخ اولین‌بار در سال ۱۳۷۳ هـ.ش، یک‌جا با دیپارتمنت جغرافیه در چوکات انستیتوت پیداگوژی امیرعلی‌شیر نوایی، شروع به فعالیت نمود.

این دیپارتمنت در سال ۱۳۸۳ هـ.ش به‌صورت مستقل، با داشتن «۳» تن استاد، تحت نام دیپارتمنت تاریخ مستقلاً شروع به فعالیت نمود. از بدو تأسیس این دیپارتمنت، محترم استاد صلاح‌الدین خان نصرت به صفت آمر دیپارتمنت توظیف گردیدند. از سال ۱۳۸۵ الی ۱۳۸۷، پوهنمل فهیم کوشا مسئولیت دیپارتمنت مذکور را عهده‌دار گردیدند.

دیپارتمنت مذکور در سال ۱۳۸۶ برای اولین‌بار به تعداد «۲۳» تن محصل را از رشته تاریخ فارغ داد. بعداً، از سال ۱۳۸۹ تا سال ۱۳۹۹، محترم پوهاند حبیب‌الله حبیب مسئولیت این دیپارتمنت را به دوش داشتند.

در این دیپارتمنت، از سال ۱۳۹۹ تا سال ۱۴۰۲، محترم پوهنمل مهرجان روفی به صفت آمر دیپارتمنت ایفای وظیفه نمودند و از سال ۱۴۰۲ الی ۱۴۰۴، پوهنیار تاج‌محمد مجیدی مسئولیت آمریت دیپارتمنت را به عهده داشتند. از سال ۱۴۰۴ تا فی‌الحال، پوهنیار سیداحمدخالد شریفی آمریت دیپارتمنت تاریخ را عهده‌دار می‌باشد.

دیپارتمنت تاریخ که در چوکات علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان مصروف کار و فعالیت می‌باشد، در حصه آموزش و پرورش نسل جوان کشور سهم بارزی را ایفا نموده و فعالیت‌های چشمگیر و ثمربخشی را در زمینه تحصیل داشته است؛ به‌گونه‌ای که سالانه به‌طور اوسط ۲۰ تن را به سویه لیسانس، به‌حیث متخصصان جوان و معلمان مسلکی در رشته تاریخ، تقدیم جامعه می‌نماید که ضرورت ارگآن‌های اجتماعی و مکاتب از این ناحیه مرفوع می‌گردد.

۳ - معرفی دیپارتمنت روانشناسی

 رواشناسی یکی از شعبات علوم اجتماعی بوده که جامعۀ انسان ها به خصوص مردم افغانستان در شرایط کنونی به آن نیاز مبرم دارند. تحصیل این علم برای محصلان یکی از اولویت های تحصیلی به شمار میرود. به تأسی از مبرمیت این ساحه از علوم، دیپارتمنت روانشناسی در چوکات پوهنحٔی علوم اجتماعی به اساس ضرورت و تقاضای استادان محترم پوهنحٔی و محصلان و پیشنهاد هیأت رهبری پوهنحٔی علوم اجتماعی و پوهنتون جوزجان در سال (1391) از طرف مقام محترم وزارت تحصیلات عالی اسلامی افغانستان منظور و ایجاد گردید.

در ابتدأ بنابر لزوم دید هیأت رهبری پوهنیار انجیلا «دادور» که دارای درجه تحصیل ماستری در رشتۀ تعلیم و تربیه میباشد به حیث آمر دیپارتمنت روانشناسی تقرر حاصل نمود. فعلأ (۱۴۰۵) دیپارتمنت روانشناسی در تشکیل خود (۴) تن استادان دارد:1. پوهنمل قدرت الله ایوبی ۲. پوهنمل عنایت الله حمیدی ۳.پوهنیارعبدالغفار گل اوغلی۴.نامزد پوهنیار حشمت الله نیکزاد که از طریق رقابت آزاد شمولیت در کادرعلمی تقرر حاصل نموده است. در دیپارتمنت روانشناسی از کانکور سال (1391) بدینسو محصلان معرفی شده و در صنوف درسی تنظیم گردیده اند. دروس بطور نورمال به اساس تقسیم اوقات مرتبه با تطبیق کریکولم جدید واحد درسی جریان دارد. این دیپارتمنت برای اولین بار به تعداد (89) تن محصلان را از رشتۀ روانشناسی در سال (1395) فارغ داده و تقدیم جامعه نموده است. به تعداد (41) تن محصلان را از رشته روانشناسی در سال (1396) فارغ گردید. فارغان این دیپارتمنت در پوهنتون‌ها، دارالمعلمین‌ها، مکاتب دولتی و غیر دولتی، وزارت صحت، شفاخانه‌های صحت روانی و کلینیک‌های صحی دولتی و خصوصی من حیث روانشناسان لیسانسه مصروف ایفای وظیفه به وطن و هموطنان خود اند که، مایۀ افتخار دیپارتمنت روانشناسی و استادان این دیپارتمنت می‌باشند.

دیپارتمنت روانشناسی که مدت کمی از ایجاد آن می‌گذرد در امور تدریس به کمک استادان رسالت‌مند به‌موفقیت‌های زیادی نایل گردیده است. قابل یادآوری است که دیپارتمنت روانشناسی دارای جریدۀ دیواری به نام " آرامش زندگی با روانشناسی " نیز می‌باشد که از این طریق مطالب مفید و آموزنده شماره وار در خدمت علاقمندان به خصوص محصلان عزیز قرار می‌گیرد. امور تدریس در این دیپارتمنت با استفاده از وسایل الکترونیکی مثل پروجکتور و کمپیوتر پیش برده می‌شود.

۴ - معرفی دیپارتمنت زبان و ادبیات ترکی

افغانستان و ترکیه روابط دیرینه فرهنگی حسنه دارند، که این روابط خصوصا در زمان امان الله خان خوب‌تر و بیشتر شد. امروز ترکیه در حمایت از بازسازی دیار عزیزمان سهم قابل توجهی دارد. بر علاوه این خدمات دولت ترکیه با ایجاد مؤسسات تحصیلی و اعمار بنا‌‌های مدرن در افغانستان زمینه تحصیل را در این کشور فراهم نموده است. برای فراگیر تحصیل خوب‌تر جوانان افغانستان، بورسیه‌‌‌های تحصیلی نیز آماده ساخته، واجدین شرایط می‌تواند به صورت خوب در رشته مورد علاقه خود تحصیل نمایند.

در افغانستان زبآن‌های خارجی بیشتری وجود دارد، که بعضی از آنان کار برد بیشتر دارد. زبان ترکی مانند زبان انگلیسی در افغانستان کاربرد بیشتر دارد. زبان ترکی، یکی از زبآن‌های مشهور دنیا حساب میشود. بر این اساس، به‌خاطر فراگیر زبان ترکی به‌شکل علمی دیپارتمنت ‌ها ایجاد گردیده. در پوهنتون کابل، پوهنتون تعلیم و تربیه شهید ربانی کابل، پوهنتون بلخ و در پوهنتون جوزجان نیز در پوهنحٔی علوم اجتماعی، دیپارتمنت زبان و ادبیات ترکی فعالیت‌‌ می‌کند.

دیپارتمنت زبان و ادبیات ترکی پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان، در سال 1393خورشیدی در چوکات پوهنتون جوزجان شروع به فعالیت کرد. از سال مذکور تا حال حاضر با دادن هشت دور فراغت این دیپارتمنت با داشتن بیشتر از 100 محصل در چهار صنف در خدمت جامعه و مردم عزیزمان قرار دارد.

اولین فارغان خود را در سال 1396 به صفت لیسانس‌‌های متخصص و مسلکی زبان و ادبیات ترکی به جامعه تقدیم نمود. از سال مذکور به بعد این دیپارتمنت سالانه تعدادی از فارغان محصلان این رشته را که ضرورت مبرم مؤسسات تحصیلی، از جمله، دیپارتمنت زبان و ادبیات ترکی پوهنتون‌ها و مؤسسات اجتماعی از قبیل: رادیو و تلویزیون‌ها و دیگر مؤسسات و همچنان مکاتب را مرفوع نموده، تقدیم جامعه می‌نماید.

۵ - معرفی دیپارتمنت ژورنالیزم

دیپارتمنت عبارت از یک واحد اکادمیک و مسئول تنظیم امور و فعالیت­های اکادمیک برای تطبیق موثر نصاب تحصیلی در سطح پوهنحٔی است که اهداف دوره تحصیلی را در چارچوب زمانی تنظیم می­کند. دیپارتمنت­ها دارای اعضای مشخص کادر علمی بوده که پروسه تطبیق نصاب تحصیلی توسط آنان پیش برده می­شود و همچنان مسئول ارتقایی ظرفیت اکادمیک استادان در سطح دیپارتمنت می­باشد.

ایجاد دیپارتمنت ژورنالیزم پوهنتون جوزجان در سال 1392 در چوکات پوهنحٔی علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان منظور گردیده بعد از سپری شدن امتحان کانکور سال 1393 با (60) تن از محصلان در قبال سایر دیپارتمنت­های فارغ ده رسماً شروع به فعالیت­های علمی- اکادمیک نمود. در حال حاضر با داشتن (4) تن استاد به سویه دوکتور، ماستر و لیسانس و بیشتر از (۱20) تن محصلان در این دیپارتمنت مشغل تدریس و تحصیل هستند. دیپارتمنت ژورنالیزم از سال 1396 تا سال 1405 در(9) دور محصلان خویش را به سویه لیسانس فراغت داده است.

از این رو دیپارتمنت مذکور افتخار دارد با ایجاد آن در چوکات علوم اجتماعی پوهنتون جوزجان کادرهای مسلکی را به جامعه غرض رفع نیازمندی‌های جامعه در امر اطلاع‌رسانی و اطلاع‌دهی و رشد فرهنگ و کلتور مردم خویش تقدیم نماید. فعلاً محصلان این دیپارتمنت با سپری نمودن امتحان کانکور از ولایات مختلف جذب گردیده‌اند، مصروف آموزش و فراگیری تعلیم و تحصیل می‌باشند.

دیپارتمنت ژورنالیزم از زمان ایجاد تا حال، نُه دور از محصلان خویش را از مقطع لیسانس، به عنوان کادرهای متخصص در این رشته، فارغ داده و به جامعه تقدیم داشته است. فارغان این دیپارتمنت در پوهنتون­ها و ادارات دولتی و خصوصی، رسانه­ها دولتی و غیر دولتی مصروف ایفای وظیفه هستند.